در این بخش به بررسی نکاتی در رابطه با فلز منگنز می پردازیم .
منگنز با نماد Mn و عدد اتمی 25 ، همراه با تکنتیوم و رنیوم در گروه 7 جدول تناوبی عناصر قرار دارد . این عنصر فعال است و به راحتی اکسید می شود . مانند آهن با آب واکنش می دهد ودر اسید های رقیق حل می شود .
منگنز در محیط زیست : منگنز یکی از فراوان ترین فلزات در خاک است و به صورت اکسید وهیدروکسید وجود دارد و در حالت های اکسایش مختلف وارد چرخه محیط زیست می شود .
منگنز اساسا به صورت سنگ معدن پیرولوسیت و در مقادیر کمتر ، به صورت رودوکروسیت وجود دارد . بیش از 25 میلیون تن از سنگ معدن آن که حاوی 5 میلیون ت از این فلز است ، هر سال استخراج می شود .
منابع بالقوه این فلز بالغ بر 3 بیلیون تن برآورد شده است .نواحی اصلی استخراج معدنی این فلز ، آفریقای جنوبی ، روسیه ، اوکراین ، گرجستان ، گابن واسترالیا هستند . منگنز عنصری ضروری برای تمامی گونه ها است.بعضی از موجودات زنده مانند دیاتوم ها ، حلزون ، اسفنج ها ، منگنز را ذخیره می کنند . ماهی می تواند منگنز را تا 5ppm و پستانداران تا ppm در بافت های خود انباشته کنند اگرچه غلظت طبیعی آن در موجودات زنده در حدود 1 ppm است .
اثرات زیست محیطی منگنز : ترکیبات منگنز ب طور طبیعی ، در محیط زیست به صورت جامد در خاک و ذرات در آب وجود دارند. منگنز در هوا در ذرات غبار وجود دارد .
این ذرات به طور معمول ظرف چند روزی روی زمین رسوب می کنند . انسان غلظت منگز را در هوا با فعالیت های صنعتی و از طریق سوزاندن سوخت های فسیلی افزایش میدهد. منگنزی که از منابع انسانی بدست می آید وارد آب های سطحی ، آب های زیززمینی و آب فاضلاب می شود .منگنز از طریق استفاده از آفت کش ها نیز وارد خاک می شود .
برای حیوانات منگنز یک ترکیب ضروری برای بیش از 36 آنزیم است که برای سوخت وساز کربوهیدرات ها ، پروتئین و چربی ها به کار می رود . در صورت کمبود منگنز در حیوانات اختلال هایی در رشد طبیعی ، تشکیل استخوان و تکثیر ایجاد می شود . برای بعضی از حیوانات دز کشنده این فلز بسیار پایین است.
وقتی منگنز از طریق پوست جدب شود موجب لرزه و ناتوانی در هماهنگی بدن می شود .
بررسی هایآزمایشگاهی نشان داده است که مسومیت شدید منگنز حتی قدر است موجب توسعه تومور شود . درگیاهان یون های منگنز پس از جذب از خاک به برگ ها منتقل می شوند وقتی این منگنز جذب شد از خاک بسیار کم باشد موجب اختلال در ساز و کار گیاه می شود برای مثال اخلال در تجزیه اب به هیدروژن و اکسیژن .وقتیPH خاک پایین است کمبود منگنز متداول تر است .
غلظت بالای منگنز در خاک ها موجب تورم دیواره سلول ها ،پژمردگی برگ ها و لکه های قهوه ای روی برگ ها می شود .بین غلظت های سمی و مفید منگنز ناحیه کوچکی برای رشد بهینه گیاه وجود دارد .